Ο πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΟΕΕ), Κωνσταντίνος Κόλλιας, εκφράζει με επιστολή του προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς και της ΑΑΔΕ, την έντονη ανησυχία και αναστάτωση που έχει προκαλέσει η επιβολή αυστηρότερων προστίμων για καθυστερημένες, ανακριβείς και μηδενικές δηλώσεις, όπως ορίζει ο νέος Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας.
ΟΕΕ: Ανισόρροπη επιβάρυνση για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις
Ανησυχίες για νέα πρόστιμα
Καθώς εξετάζονται οι ενστάσεις που υποβάλλονται, η αυστηρή επιβολή προστίμων προκαλεί δυσανάλογη επιβάρυνση στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις στην τήρηση των κανονισμών λόγω περιορισμένων πόρων και περίπλοκων διαδικασιών.
Ταυτόχρονα, οι επαγγελματίες του τομέα τονίζουν ότι οι επιβαλλόμενες ποινές δεν αντικατοπτρίζουν τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς, δημιουργώντας ένα κλίμα ανασφάλειας και αβεβαιότητας.
Ερωτήσεις σχετικά με την αμεροληψία της φορολογικής στρατηγικής
Επιπτώσεις στις μικρές επιχειρήσεις
Ο κ. Κόλλιας επισημαίνει ότι η ενίσχυση των ποινών στα άρθρα 53 και 54 του ν. 5104/2024 δημιουργεί σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την δικαιοσύνη της φορολογικής πολιτικής. Όπως τονίζει, η κυβέρνηση θα ήταν καλό να επανεξετάσει τις πρόσφατες ρυθμίσεις, προωθώντας ένα πιο ευέλικτο, δίκαιο και διαφανές σύστημα.
Οι θεμελιώδεις αρχές του συντάγματος που πρέπει να διέπουν τα πρόστιμα
Το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδας επισημαίνει ότι τα πρόστιμα θα πρέπει να καθορίζονται με βάση:
Προκλήσεις τήρησης κανονισμών
Η αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 §1 του Συντάγματος)
Για την ασφάλεια του δικαίου και την προβλεψιμότητα
Η αρχή της ισότητας στη συμμετοχή στα δημόσια βάρη (άρθρο 4 §5 του Συντάγματος)
Αντίκτυποι στον επαγγελματικό τομέα
Για την ελευθερία της οικονομίας (άρθρο 5 §1 του Συντάγματος)
Η επιείκεια στη διοικητική διαδικασία και η μη αναδρομική εφαρμογή αυστηρότερων νόμων
Οι δέκα προτεινόμενες τροποποιήσεις
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΟΕΕ προτείνει δέκα συγκεκριμένες παρεμβάσεις στο σύστημα των φορολογικών προστίμων, με σκοπό την ενίσχυση της συμμόρφωσης και τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τις επιχειρήσεις και τους λογιστές-φοροτεχνικούς:
• Αντικατάσταση των σταθερών προστίμων με αναλογικά ποσά, τα οποία θα υπολογίζονται ως ποσοστό της αξίας της παράβασης ή του αντίστοιχου φορολογικού αντικειμένου.
• Ορισμός ελάχιστων και μέγιστων ορίων για κάθε κατηγορία παράβασης προκειμένου να αποτραπούν ακραία αποτελέσματα.
• Αυξήσεις στα πρόστιμα ανάλογα με τη σοβαρότητα της φορολογικής παράβασης, διαχωρίζοντας τις τυπικές, ουσιώδεις και δόλιες παραβάσεις.
• Εισαγωγή ενός μηχανισμού αυτοδιόρθωσης, που θα επιτρέπει στους φορολογούμενους να διορθώνουν οικειοθελώς παραλείψεις ή λάθη πριν την έκδοση του τελικού φύλλου ελέγχου, με την επιβολή σημαντικά μειωμένων προστίμων.
• Επιβολή οριζόντιων προστίμων όχι κατά την λήξη της προθεσμίας υποβολής, αλλά μετά από περίοδο 2 μηνών και έπειτα από ειδοποίηση για συμμόρφωση, εφόσον δεν υπάρξει ανταπόκριση από τον φορολογούμενο.
• Δημιουργία λεπτομερών εγκυκλίων και παροχή πρακτικών παραδειγμάτων για κάθε τύπο παράβασης. Με αυτόν τον τρόπο, οι φορολογικοί σύμβουλοι και οι επιχειρήσεις θα αποκτούν ξεκάθαρη καθοδήγηση, μειώνοντας τον κίνδυνο παρερμηνειών.
• Κατάργηση των προστίμων για φορολογούμενους που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογικές δηλώσεις και δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, από τις οποίες δεν προκύπτει υποχρέωση πληρωμής φόρου.
• Κατάργηση του αυτοτελούς προστίμου σε περιπτώσεις όπου η αρχική οφειλή δεν ξεπερνά τα εκατό (100) ευρώ.
«Σκοπός είναι η δημιουργία ενός πιο δίκαιου και αποδοτικού συστήματος»
Σύμφωνα με τον κ. Κόλλια, «Η εφαρμογή των προαναφερθέντων προτάσεων αναμένεται να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου, διαφανούς και αποδοτικού συστήματος φορολογικών προστίμων, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη και τη συμμόρφωση των φορολογουμένων».
